Wyszukaj w serwisie:


odkurzacze centralne
wnętrza

budowa

wokół domu

znajdź nas na facebook

Dachowe vademecum

16 Stycznia 2011
Każdy z inwestorów budujących dom musi zdecydować, czym chce pokryć dach. Wybór może być trudny - rynek pokryć dachowych oferuje cały szereg różnych materiałów, różniących się wyglądem, ceną, ale przede wszystkim właściwościami. Wielu inwestorów, decydując się na konkretne pokrycie, kieruje się względami estetycznymi oraz ceną. Nie powinno tak być. Podczas dokonywania wyboru przede wszystkim powinno się brać pod uwagę właściwości materiałów, ponieważ to one wpływają na to, które z pokryć bardziej nadaje się np. na dach o bardziej skomplikowanej konstrukcji czy o niskim kącie nachylenia połaci dachowych.

W poniższym artykule zaprezentujemy Państwu dwa często wykorzystywane, a przy tym różniące się ze względu na właściwości rodzaje pokryć dachowych - dachówki ceramiczne oraz pokrycia z blachy stalowej. Na ich przykładzie postaramy się także przedstawić, na co zwracać uwagę przy wyborze pokrycia i jakie jego cechy decydują o przydatności  na konkretny typ dachu.

Decyzja dotycząca wyboru pokrycia powinna być podejmowana już na etapie projektowania domu, ponieważ od rodzaju pokrycia ściśle zależy projekt konstrukcji dachu. Cechy pokryć wpływające na projekt konstrukcji dachu:
Ciężar - pokrycia cięższe wymagają więźby o gęściej rozstawionych krokwiach lub krokwi o większym przekroju, niż pokrycia lekkie;
Sztywność - niektóre z pokryć wymagają sztywnego podkładu (np. dachówki bitumiczne);
Szczelność - dachy o niższym kącie nachylenia połaci wymagają stosowania pokryć     szczelnych:
Wielkość elementów - w przypadku dachów o skomplikowanej konstrukcji niekorzystne jest stosowanie pokryć wielkoformatowych - podczas ich układania pozostaje dużo odpadów, co podnosi koszt inwestycji;


Zalety i wady, czyli cechy szczególne dachówek ceramicznych

Dachówki ceramiczne wytwarzane są z uszlachetnionej gliny, wypalanej w wysokiej temperaturze. W takim procesie otrzymywane są tradycyjne dachówki o naturalnej, ceglasto - czerwonej powierzchni. Mogą być one dodatkowo zabezpieczone bezbarwną emulsją silikonową, nakładaną już po wypaleniu. Możliwe jest także wytwarzanie dachówek pokrytych dodatkową warstwą, nadająca im dowolny kolor, a przede wszystkim zabezpieczającą przed czynnikami zewnętrznymi. Dachówki mogą być angobowane - powierzchnię wysuszonej dachówki przed wypalaniem powleka się płynną warstwą glinki szlachetnej, czyli iłu rozmieszanego w wodzie, zabarwionego naturalnymi tlenkami żelaza. Po wypaleniu produkt taki może mieć powierzchnie matową lub szklistą. W procesie podwójnego wypalania wytwarzane są dachówki glazurowane, w których wstępnie wypalona glina pokrywana jest warstwą szkliwa.

Powierzchnie angobowane i szkliwione umożliwiają dowolne „kolorowanie” dachówek, dzięki czemu są one dostępne w szerokiej gamie barw.

Dachówki formowane są w różnorodne kształty, różniące się przekrojem poprzecznym, głębokością tłoczenia - każdy z kształtów funkcjonuje pod osobną nazwą. Do najpopularniejszych należą dachówki takie jak: karpiówka, esówka (holenderka), mnich, mniszka czy dachówka zakładkowa.
Standardowo dachówki ceramiczne produkowane są jako elementy małoformatowe, nowością na rynku są natomiast dachówki wielkoformatowe, o przykładowych wymiarach 300 - 480 mm.

Używany do produkcji dachówek surowiec (glina) oraz sposób ich wytwarzania zapewniają im znakomite właściwości. Są produktem niepalnym, nieszkodliwym dla zdrowia. "Wypalona glina" ma zdolność dużej akumulacji ciepła, odznacza się także bardzo dobrą dźwiękoszczelnością (zdolność pochłaniania hałasów przez pokrycie dachowe nabiera szczególnego znaczenia w przypadku domów z poddaszem użytkowym, w których bezpośrednio pod połaciami znajdują się najczęściej sypialnie). Jest odporna na działanie opadów, promieniowania słonecznego, na duże wahania temperatury. Jest materiałem twardym, który nie gnie się i nie łamie pod zalegającym na niej ciężarem. Dzięki takim właściwościom "wypalonej gliny", ceramiczne dachówki są materiałem bardzo wytrzymałym - ich trwałość szacuje się na ponad 100 lat, producenci udzielają nawet pięćdziesięcioletniej gwarancji na swoje wyroby.

Pewnym mankamentem może być natomiast kruchość dachówek ceramicznych. Pod wpływem uderzenia, np. spadającej gałęzi, poszczególne dachówki mogą zostać rozbite. Ponieważ jednak dach ceramiczny tworzą elementy małoformatowe, nie ma żadnego problemu z wymienieniem uszkodzonego elementu.

Dachówki ceramiczne są odporne na działanie zewnętrznych warunków atmosferycznych, tzn., że opady, wiatry, temperatura, zacienienie nie mają wpływu na ich właściwości. Mogą mieć natomiast wpływ na ich estetykę - dachy ceramiczne znajdujące się w miejscach zalesionych, zacienionych mogą porastać mchem.
Szczególnie narażone na porastanie mchem czy glonami są dachówki naturalne, niezabezpieczone żadną dodatkową warstwą. Bardziej odporne na takie warunki są natomiast dachówki szkliwione lub pokryte emulsją silikonową. Przy czym porośnięcie dachu mchem nie jest procesem nieodwracalnym - dachówki można oczyścić (na rynku dostępne są specjalne preparaty do usuwania mchu).

Konstrukcja dachu a dachówki ceramiczne

Dachówki ceramiczne to najcięższe z pokryć dachowych - 1 m2  dachówek może ważyć nawet do 75 kg. Dlatego - zaprojektowana pod tego typu pokrycie - więźba musi mieć odpowiednio większe przekroje krokwi, ustawione w mniejszym rozstawie. W przypadku zmiany w trakcie budowy zaprojektowanego pokrycia lekkiego na dachówkę ceramiczną, konieczne jest dokonanie nowych obliczeń wytrzymałościowych i zaprojektowanie nowej konstrukcji. Także w przypadku remontu dachu, przed położeniem dachówki ceramicznej należy sprawdzić, czy stara konstrukcja jest wystarczająco wytrzymała.

Dachówki są twarde, wytrzymałe. Tworzą pokrycie sztywne, nie uginające się pod ciężarem. Dlatego nie wymagają sztywnego podkładu - odeskowania. Układa się je na umocowanym do krokwi ruszcie z łat i kontrłat. Rozstaw łat należy dopasować do rodzaju oraz wielkości elementów pokrycia.

Producenci zalecają zastosowanie dachówek ceramicznych na dachach  o kącie nachylenia od 22 do 650. Natomiast przy zastosowaniu dodatkowych zabezpieczeń, mogą być one układane w większym zakresie pochylenia połaci dachu. Żeby zastosować dachówki ceramiczne na dachu o spadku niższym niż 220 konieczne jest wykonanie pod nie pełnego deskowania. Natomiast na dachach o kącie nachylenia wyższym niż 650, każda dachówkę należy  przymocować do łat.

Dachówki ceramiczne są małoformatowe, dzięki czemu doskonale nadają się jako pokrycia na dachy o skomplikowanych kształtach. Wszelkie dodatkowe krzywizny (wykusze, lukarny) wymagają docinania elementów pokrycia. Dużo łatwiejsze jest wykończenie takich dachów elementami o małych wymiarach, a  co najistotniejsze - przy dopasowywaniu dachówek nie powstaje tak dużo odpadów jak w przypadku pokryć wielkoformatowych.

Zalety i wady, czyli cechy szczególne pokryć z blachy

Najpowszechniejsze w użyciu są blachy dachowe wykonywane ze stali.
Do produkcji pokryć dachowych stosuje się stal ocynkowaną lub pokrytą alucynkiem, czyli stopem aluminium, cynku i krzemu.
Blacha ocynkowana może służyć jako samodzielny materiał na dach, jednakże w takiej postaci jest narażona na szybką degradację. Jest bardzo wrażliwa na warunki zewnętrzne - wilgoć, kwaśne deszcze, a każde  uszkodzenie ocynku obniża jej odporność. Dlatego przede wszystkim wykorzystywana jest jako surowiec do produkcji udoskonalonych pokryć blaszanych,   pokrywanych dodatkowymi warstwami zabezpieczającymi stal przed korozją i uszkodzeniami mechanicznymi. W takich pokryciach ocynkowana stal stanowi rdzeń, który z zewnątrz powlekany jest warstwami: antykorozyjną, gruntującą oraz wykończeniową. Warstwę wykończeniową stanowią powłoki z tworzyw sztucznych takich jak poliester, plastizol czy pural. Wskazane jest także zabezpieczenie stali przed działaniem skraplającej się od spodu pokrycia pary wodnej - z tej strony stalowy rdzeń powinien być zabezpieczony specjalnym lakierem ochronnym. Odmianą blach powlekanych są blachy pokryte posypką, które wyglądem mogą przypominać dachówki ceramiczne, bitumiczne, łupek kamienny lub gont.
 Stal wykorzystywana do produkcji pokryć dachowych może być także zabezpieczona poprzez pokrycie warstwą alucynku. Zabezpieczone w ten sposób blachy są trwalsze i odporniejsze na korozję niż stal ocynkowana. Warto wspomnieć, że trwałość blachy pokrytej alucynkiem zależy od jego grubości (im grubsza warstwa alucynku, tym wytrzymalsze pokrycie).
Blachy dachowe dostępne są w szerokiej gamie barw,  poczynając od  tradycyjnych  kolorów  wykorzystanych do ich produkcji materiałów takich jak stal, aluminium, miedź czy cynk, po kolory dostępne w palecie RAL.  Za nietypową dla blach kolorystykę odpowiadają powłoki wykończeniowe, które nie tylko (chociaż to ich podstawowe zadanie) poprawiają trwałość pokrycia, ale też nadają mu konkretną barwę. W przypadku blach ocynkowanych możliwe jest także pomalowanie ich kolorową farba do powierzchni ocynkowanych.

Blachy dachowe mogą występować w postaci płaskiej, trapezowej, falistej, a także jako blachodachówki (z wytłoczonym wzorem imitującym dachówki). Ten ostatni rodzaj pokryć blaszanych zyskał niesamowitą popularność w budownictwie jednorodzinnym,
 
Trwałość blach dachowych szacuje się na 25 -70 lat, zależy od ich zabezpieczenia, od zastosowanych na nich powłokach. To one zwiększają odporność blach na korozję, działanie promieni UV, zarysowania i uszkodzenia powstające w wyniku spadających szyszek czy kamieni. W zależności od rodzaju zastosowanych powłok, a także od ich grubości, producenci udzielają różnego okresu gwarancji - generalnie kształtuje się ona na 10 -12 lat.
Warto jednak wiedzieć, że ewentualna reklamacja pokrycia będzie uwzględniana tylko w przypadku, gdy zostały spełnione jej warunki, a więc: blachy zostały odpowiednio zabezpieczone podczas transportu, były cięte w odpowiedni sposób i odpowiednimi narzędziami, montaż został przeprowadzony zgodnie z wytycznymi producenta.

Niewłaściwe użytkowanie blach, sprzyja powstawaniu uszkodzeń materiału, które mogą stać się źródłami korozji. Jeżeli dojdzie do uszkodzenia powierzchni, należy to miejsce oczyścić i pomalować farbą renowacyjną przeznaczoną do pokryć blaszanych.

Blachy dachowe a konstrukcja dachu

Główna zaletą blach dachowych jest lekkość tego materiału (1m2 waży średnio od 2 - 6 kg). Dzięki temu konstrukcja dachu przygotowywana pod tego typu pokrycie może być lżejsza, prostsza, a krokwie mogą mieć mniejszy przekrój niż w przypadku więźby przeznaczonej pod pokrycia ciężkie. Jest to równoznaczne z mniejszym zużyciem drewna, a tym samym mniejszymi kosztami. Blachy dachowe są też niezastąpionym materiałem w przypadku wymiany starego pokrycia dachowego - lekkie blachy nie obciążą starej konstrukcji, dlatego nie powodują konieczności wzmacniania czy też wymiany osłabionej więźby.

Generalnie, pokrycia z blach stalowych nie wymagają pełnego odeskowania, montowane są na ruszcie z kontrłat i łat (pełnego odeskowania wymagają rzadko już stosowane w budownictwie rodzinnym blachy płaskie). Rozstaw łat określany jest przez producenta blach. Istnieją także blachy z wbudowaną łatą nośną, przy wykorzystaniu tego typu pokrycia nie ma potrzeby  tworzenia rusztu z łat.

Jako że blachy dachowe tworzą na całej powierzchni dachu pokrycie ciągłe, bardzo szczelne, nadają się do wykorzystania na dachach o bardzo małym kącie nachylenia. Trudno mówić o zalecanym kącie nachylenia dachu dla pokryć blaszanych, ponieważ są one wykorzystywane na dachach o spadku połaci od 8 do 900.

Pokrycia blaszane to w zdecydowanej większości elementy wielkoformatowe. Montaż takich pokryć jest bardzo szybki i niekłopotliwy, ale tylko na dachach o prostej konstrukcji. Wszelkie załamania, niewielkie, skomplikowane powierzchnie powodują konieczność docinania blach, co może doprowadzić do uszkodzenia warstw ochronnych blachy (do cięcia blach zalecane jest stosowanie specjalnych narzędzi, w przypadku uszkodzenia powłoki należy uszkodzone miejsce zabezpieczyć). Przy czym przy wycinaniu niewielkich elementów z wielkoformatowych blach powstaje dużo odpadów.

fot. RuppCeramika
Artykuł opublikowany w nr 2/2006 dwumiesięcznika Pomysł na dom.




Galeria:


powrót


Odwiedzono: 4648 razy
Opublikowano przez: Pomysł na dom
Data publikacji: 16 Stycznia 2011

Podziel się    



Bruk Bet








podobne artykuły oferta eksperta






freshweb.pl | NetSoftware
2020 © Wszelkie prawa zastrzeżone stat4u